تبیین منطق فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای مدظله العالی در حفظ حقوق ملت ها در نظام سلطه بین الملل تبیین منطق فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای مدظله العالی در حفظ حقوق ملت ها در نظام سلطه بین الملل 1 http://polir.ir/dp-9-1989-article 1 هدف پژوهش حاضر بررسی منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای (مدظله العالی) در حفظ حقوق ملت ها در مقابل نظام سلطه بین الملل است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه انقلاب اسلامی و منطق فکری رهبری توانسته اند از حقوق ملت ها در برابر سلطه گری جهانی صیانت کنند؟ این مقاله با بهره گیری از روش تحلیلی- توصیفی و مطالعات اسناد و بیانات رسمی، داده ها را گردآوری و تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که محور مقاومت، تکیه بر هویت اسلامی و مردمی و به کارگیری ابزارهای نوین فرهنگی و فناورانه، از مهمترین راهبرد های اتخاذ شده برای مقابله با سلطه و حفظ حقوق ملت ها به شمار می روند. نتیجه گیری تحقیق تاکید دارد که استمرار رویکرد مقاومت و تقویت آگاهی بخشی در منظومه فکری انقلاب اسلامی، الگویی راهبردی برای ملل مستقل در عصر سلطه جهانی فراهم می آورد. Knowledge of political interpretation Vol 7, No 23, Summer 2025 ppt 28-46 Received: April 6, 2025 Accepted: July 19, 2025 Explaining the Intellectual Logic of Ayatollah Khamenei (May His Shadow Last) on Preserving the Rights of Nations within the Hegemonic International System Mahdi Heydarian Abstract This article aims to analyze the historical and structural roots of Explaining the Intellectual Logic of Ayatollah Khamenei (May His Shadow Last) on Preserving the Rights of Nations within the Hegemonic International System. The primary objective of this research is to examine the intellectual framework of Ayatollah Khamenei (May His Shadow Last) regarding the preservation of nations’ rights against the hegemonic international system. The main research question asks how the Islamic Revolution and the leadership’s intellectual logic have been able to safeguard the rights of nations against global hegemony. This article employs an analytical-descriptive method, collecting and analyzing data through document studies and official speeches. The findings indicate that the Axis of Resistance, reliance on Islamic and popular identity, and the utilization of modern cultural and technological tools are among the most important strategies adopted to counter hegemony and preserve the rights of nations. The conclusion emphasizes that sustaining the approach of resistance and enhancing awareness within the intellectual framework of the Islamic Revolution provides a strategic model for independent nations in the era of global dominance. Keywords: Nation-building within the Islamic Revolution Framework, Right to Self-Determination, People’s Resistance Diplomacy, Transformation of the Anti-Hegemonic Legal Order, Software Resistance منابع 1) قرآن کریم 2) خسروپناه ،عبدالحسین، (1401)، منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای (مدظله العالی) (دو.جلدی)، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 3) جهانگیر، منصور، (1395)، حقوق ملت در قانون اساسی، پژوهشکده باقرالعلوم 4) ملایی، حسین، (1396) ما منتظریم: خورشید مهدویت در منظومه فکری امام خامنه‌ای (مدظله العالی) ، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود 5) طبری، احسان، (1357)، انقلاب اسلامی ایران ، انتشارات دانشگاه تهران، 6) حجاریان ، ،سعید ، (1378)، دهه فجر درقاب تاریخ، انتشارات سمت 7) اسدی، علی رضا، (1396)، بررسی ماهیت جهانی شدن و رابطه آن با نظام سلطه در اندیشه آیت الله خامنه ای، فصلنامه مطالعات راهبردی، 20 ،(76)، 16-24 8) دهشیری ، محمدرضا،(1377)، نظریه انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی، پرتال جامع علوم انسانی، 4 ،(26) ، 8-17 9) دهشیری محمدرضا ، امیرحسین سلامت، (1398)، نظام سلطه در اندیشه و دیدگاه مقام معظم رهبری ، پژوهش های راهبردی انقلاب اسلامی، 2،(6) ، 33-72 10) اندیشکده برهان،(1397) ، سلطه ناپذیری و سلطه ستیزی انقلابی، دیدمان، 11) رستمی پور، سجاد، (1397)، اندیشه سیاسی آیت الله خامنه ای،مرکزاسناد انقلاب اسلامی 12) محمد رضا دهشیری ، زهرا بهرامی، (1398)، بازشناسی نظام سلطه (ساختار و کارکرد نظام سلطه در نظام بین الملل)، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه 13) عارفخانی، احمد، (1387)، اندیشه های سیاسی مقام معظم رهبری، مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران 14) ترکاشوند،جلال و قیاسوندی،قاطمه،(1396)، آمریکا، جنگ نیابتی و امنیت خاورمیانه ، فصلنامه پژوهش های سیاسی جهان اسلام، 7،(4)، ص167-205 15) مصلی نژاد، عباس، (1402)، سیاستگذاری راهبردی : قدرت های بزرگ و بازیگران منطقه ای، انتشارات دانشگاه تهران، ایران، تهران 16) رومی، فرشاد و کاظمی، احسان، (1400)، جایگاه گروه های نیابتی در راهبرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی سیاست جهانی، 35،(9)، ص 131-162 17) پیر محمدی، سعید، (1402)، بازیگران مسلح غیر دولتی؛ غرب آسیا و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، پژوهشکده مطالعات راهبردی، ایران،تهران 18) اصغریان کاری، زینب، (1399)، راهبردهای سردار سلیمانی برای حل بحران های منطقه غرب آسیا، همایش بین المللی گام دوم انقلاب اسلامی، ص 1-32 19) فیاضی،داوود و نوروزی، محسن، (1400)، امنیت غرب آسیا و سناریوهای متحمل در افق 1404، فصلنامه علمی راهبرد دفاعی، 19، (67) ص 63-96 20) متقی، ابراهیم، (1398)، جنگ نیابتی بازیگران منطقه ای و تحولات ژئوپلیتیکی آسیای جنوب غربی، فصلنامه محیط راهبردی، 4(10)، ص 9-34 21) احمدی،حمید، (1403)، سیاست و حکومت در خاورمیانه (غرب آسیا) و شمال آفریقا، انتشارات نشر نی،تهران،ایران 22) یزدان شناس، زکیه، (1400)، چین در غرب آسیا : موازنه نفوذ به جای موازنه قدرت، گزارش مطالعات سیاسی 23) شاپوری، مهدی، (1401)، محور مقاومت: جمهوری اسلامی ایران و نظم منطقه ای، پژوهشکده مطالعات راهبردی،تهران ،ایران 24) صالحی، هوشنگ؛ رضایی،علیرضا؛ ترابی،قاسم،(1404)، تنگناهای یکجانبه گرایی هژمونی آمریکا در خاورمیانه پس از 11 سپتامبر، مطالعات سیاسی بین النهرین،4(1)،ص37-1 25) آهویی، مهدی؛حسینی،دیاکو، (1395)، افول هژمونی آمریکا: معنای انتقال قدرت در نظام جهانی و الزامات سیاستگذاری، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 6(20)،ص.51-65 26) سریع القلم، محمود(1395)، نظام بین الملل و ژئوپلیتیک جدید خاورمیانه، پژوهشنامه سیاسی،12(1)،ص101-139 27) نصراصفهانی،محسن؛ کرانی،زهرا، (1402)، بررسی تاثیر شکل گیری و گسترش قدرت محور مقاومت اسلامی بر افول هژمونی آمریکا در منطقه غرب آسیا، فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی،12(1)،ص129-148 28) قاسمی،بهزاد،(1396)، ژئوپلیتیک مقاومت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان مقاومت، فصلنامه آفاق امنیت،11 (38)،ص 11-19 29) موسوی، سیدمحمد و نصیری، سروناز، (1396)، روابط متقابل دولت های خاورمیانه با توجه به نفوذ قدرت های بزرگ ، انتشارات دانشگاه پیام نور،تهران، ایران 30) نیکونهاد، ایوب و بیوک ، محسن، (1401)، تحلیل ساختار و راهبرد بازیگران نظم آینده منطقه خاور میانه، فصلنامه های پژوهش های جغرافیای انسانی،55(2)، ص77-97 2 28 46 2025/11/30 ۱۴۰۴/۰۹/۰۹ ملت سازی در چارچوب انقلاب اسلامی حق تعیین سرنوشت ملت ها دیپلماسی مقاومت مردمی تحول نظم حقوقی سلطه ستیز مقاومت نرم افزاری

واکاوی ریشه‌های تاریخی و ژئوپلیتیک جنگ تحمیلی ایران و عراق از عهدنامه الجزایر تا تهاجم شهریور ۱۳۵۹ واکاوی ریشه‌های تاریخی و ژئوپلیتیک جنگ تحمیلی ایران و عراق از عهدنامه الجزایر تا تهاجم شهریور ۱۳۵۹ 1 http://polir.ir/dp-9-1987-article 1 این مقاله با هدف واکاوی ریشه‌های تاریخی و ساختاری جنگ تحمیلی ایران و عراق، به بررسی سیر تحول روابط دو کشور پیش از سال ۱۳۵۷ می‌پردازد. سؤال اصلی این است که ریشه‌های تاریخی و ژئوپلیتیک جنگ تحمیلی ایران و عراق؛ از عهدنامه الجزایر تا تهاجم شهریور ۱۳۵۹ چه بوده است؟ فرضیه اصلی پژوهش آن است که تهاجم عراق در شهریور ۱۳۵۹، نتیجه‌ای ناگهانی نبوده، بلکه حاصل انباشت سال‌ها تنش مرزی، رقابت ژئوپلیتیک و تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه است. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که پس از کودتای ۱۴ تموز ۱۹۵۸، رژیم بعث برای تثبیت قدرت خود بر ملی‌گرایی عربی تکیه کرد و هرگونه تغییر در ساختار منطقه را تهدیدی برای بقای خود دانست. ورود ایران به پیمان سنتو و دکترین نیکسون، بغداد را نسبت به تهران بدبین کرد و اختلافات بر سر اروند رود (شط العرب) به اوج خصومت رسید. اگرچه عهدنامه الجزایر در سال ۱۳۵۳ با میانجیگری الجزائر موقتاً آتش را خاموش کرد و مرزها را بر اساس خط تالوگ تثبیت نمود، اما این توافق ریشه‌های نارضایتی صدام حسین را عمیق‌تر کرد. سقوط نظام پهلوی و روی کار آمدن جمهوری اسلامی ایران، معادلات را دگرگون ساخت؛ چرا که تهران دیگر متعهد به حفظ وضعیت موجود نبود و بغداد نیز با تقویت مجدد توان نظامی و بهره‌گیری از بی‌ثباتی داخلی ایران، محاسبه کرد زمان مناسبی برای بازپس‌گیری ادعاهای مرزی و سرکوب نفوذ انقلاب اسلامی فرا رسیده است. Knowledge of political interpretation Vol 7, No 23, Summer 2025 ppt 1-27 Received: April 6, 2025 Accepted: July 19, 2025 Analyzing the Historical and Geopolitical Roots of the Imposed War between Iran and Iraq: From the Algiers Agreement to the September 1980 Aggression Mmohsen Aarabi Abstract This article aims to analyze the historical and structural roots of the imposed war between Iran and Iraq by examining the evolution of bilateral relations prior to 1979. The central research question is: What were the historical and geopolitical roots of the imposed war between Iran and Iraq, from the Algiers Agreement to the September 1980 aggression? The study’s primary hypothesis posits that Iraq’s aggression in September 1980 was not a sudden event but rather the result of years of accumulated border tensions, geopolitical rivalry, and shifts in the regional balance of power. The present study demonstrates that following the July 14, 1958 coup, the Ba'athist regime relied on Arab nationalism to consolidate its power, viewing any change in the regional structure as a threat to its survival. Iran’s entry into CENTO and the implementation of the Nixon Doctrine fostered Baghdad’s suspicion toward Tehran, escalating disputes over the Arvand Rud (Shatt al-Arab) to the peak of hostility. Although the Algiers Agreement in 1974, mediated by Algeria, temporarily halted hostilities and stabilized borders based on the thalweg line, this accord deepened Saddam Hussein’s underlying dissatisfaction. The fall of the Pahlavi regime and the rise of the Islamic Republic of Iran transformed these equations; Tehran no longer committed to maintaining the status quo, while Baghdad, having rebuilt its military capabilities and exploiting Iran’s internal instability, calculated that the time was ripe for reclaiming territorial claims and suppressing the influence of the Islamic Revolution. Keywords: Iran-Iraq Relations, Algiers Agreement, Imposed War, Iraqi Foreign Policy, 1970s. منابع اردستانی،حسین، (1388)،رویارویی استراتژی‌ها، چاپ دوم،تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات ازغندی،علیرضا(1391)،روابط خارجی ایران،چاپ سیزدهم،تهران: نشر قومس درودیان،محمد،(1391)،جنگ بازیابی ثبات،چاپ پنجم،تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ علایی،حسین،(1391)،روند جنگ ایران و عراق جلد یک،چاپ اول،تهران: نشر مرز و بوم قوام،سید عبدالعلی(1393)، روابط بین الملل: رویکردها و نظریه‌ها،چاپ پنجم،تهران: سمت مشیرزاده،حمیرا،(1393)،تحول در نظریه‌های روابط بین الملل،چاپ نهم،تهران: سمت نقیب زاده،احمد،(1390)،تاریخ دیپلماسی و روابط بین الملل،چاپ دهم،تهران: نشر قومس 2 1 27 2025/10/06 ۱۴۰۴/۰۷/۱۴ محسن عربی محسن عربی روابط ایران و عراق عهدنامه الجزایر جنگ تحمیلی سیاست خارجی عراق دهه ۱۳۵۰ شمسی.