فرصت‌ها و تهدیدهای ایران در قبال کریدورهای ترانزیتی خلیج‌فارس تا افق 1410

کریدور های ترانزیتی خلیج فارس به عنوان یک محور اصلی ارتباطات بین المللی و تجاری فرصت ها و تهدیدهای بسیاری را برای جمهوری اسلامی ایران به همراه دارد . استفاده از این کریدور ها می تواند درآمدهای بسیاری را داشته و موجب دگرگونی ها و رشد اقتصادی بسیاری گردد. با این حال پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سوال است که فرصت ها و تهدیدهای ایران در قبال کریدور ترانزیتی خلیج فارس تا افق ۱۴۱۰ کدام اند؟ یافته های پژوهش نشان می دهد موقعیت جغرافیایی ویژه و قرارگیری در چهار راه کریدورهای ترانزیتی جهان _ همسایگی با پانزده کشور آبی و خاکی و دسترسی آنها به آب‌های آزاد و بالعکس توسط ایران _ کوتاهی و امنیت مسیر _ نهایتاً سواحل طولانی و قرارگیری در بیضی استراتژیک انرژی جهان در مقابل تحریم‌های آمریکا و کشورهای متحد آن _ حمایت آمریکا و متحدانش از کریدورهای رقیب _ توسعه ‌نیافتگی زیر ساخت‌های ترانزیتی می‌باشد؛ لذا ایران برای بهره‌مندی از فضای سیاسی و اقتصادی؛ ناگزیر به ایفای نقش فعال و عرفی در سیاست خارجی و رفع موانع از سیاست همسایگی تا سال 1410 منجر خواهد شد. . پژوهش حاضر از نوع تبیینی و شیوه گردآوری داده ها بر اساس روش کتابخانه تنظیم گردیده است.

Knowledge of political interpretation

Vol 7, No 23, Summer 2025

 ppt 80-117 Received: April 6, 2025

                  Accepted: July 19, 2025

Iran's Opportunities and Threats Regarding the Persian Gulf Transit Corridors Until 2031

Abbas Borbor

Abstract

The Persian Gulf transit corridors, as a major axis of international and commercial communications, bring many opportunities and threats to the Islamic Republic of Iran. The use of these corridors can generate a lot of income and lead to many changes and economic growth. However, the present study seeks to answer the question: What are the opportunities and threats for Iran regarding the Persian Gulf transit corridor until the horizon of 2031? The research findings show that the special geographical location and location at the crossroads of the world's transit corridors - neighboring fifteen land and water countries and their access to open waters and vice versa by Iran - short and secure route - finally, long coastlines and location in the strategic energy ellipse of the world in the face of sanctions by the United States and its allies - support from the United States and its allies for competing corridors - underdevelopment of transit infrastructure; therefore, in order to benefit from the political and economic space, Iran will inevitably play an active and conventional role in foreign policy and remove obstacles from the neighborhood policy by the year 2031. The present study is of explanatory type and the data collection method is based on the library method.

Keywords: Persian Gulf, Islamic Republic of Iran, Transit Corridors, Geopolitics

منابع

 ارغوانی پیر سلامی، فریبرز و سحر پیرانخو، 1396، جاده ابریشم نوین به مثابه راهبرد سیاست خارجی چین: فرصت ها و تهدیدها ، فصلنامه روابط خارجی، سال نهم، شماره سوم.

افراسیابان، وحید، علیرضا کوهکن 1402، بررسی جایگاه اقتصادی سیاسی ایران در ابتکار جاده ابریشم دریایی، فصلنامه دانشنامه علوم سیاسی، سال چهارم شماره دهم.

 امیر احمدیان، بهرام و روح الله صالحی دولت آباد، 1395، ابتکار جاده ابریشم جدید چین ( اهداف، موانع و چالش ها)، مقاله پژوهشی.

آجیلی، هادی و همکاران، 1396، امنیت انرژی چین در راستای طرح یک کمربند و یک جاده، فصلنامه علمی تحقیقات سیاسی و بین المللی، سال نهم، شماره 33.

پور رمضان، پرهام، 1401، تحلیل تاثیرات توسعه کریدور های ترانزیتی بر ارتقا جایگاه دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی: کریدور شمال جنوب)، مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل، دوره پنجم، شماره دوم.

عزتی، عزت الله، 1380، ژئوپلیتیک، تهران، انتشارات سمت، چاپ دوم.

الماسی، مسعود و عزت الله عزتی، 1389، قفقاز، تعامل یا تقابل، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیای انسانی، سال سوم، شماره اول.

مجتهد زاده، پیروز، 1381، جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهی سمت، چاپ اول.

محبوبی، فیروزه و همکاران، 1402، تبیین نقش فرصتهای ژئوپلیتیکی توسعه کریدور ترانزیتی جنوب به شمال، بر افزایش همگرایی ایران با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، نشریه جغرافیا و توسعه، شماره 73.

Barghandan, Mojtaba(2017)” Iran's New Presence in the Chess of the Black Sea Region and the Caucasus” Florya Chronicles of Political Economy ,23-40.

Bhatt,Yagyavalk & Choudhury,Roy(2023)”India _ Middle East _ Economic Corridor(IMEC)”,1_23.

Contessi, Nicola(2020)” In the Shadow of the Belt and Road” Reconnecting Asia,1_17.

Koolaee, Elaheh & Norouzi, Abed(2022)” Cooperation of I.R. of Iran, Russia and the Republic of Azerbaijan in the North-South transition and its impact on regional security”, RUSSIA AND THE WORLD: SCIENTIFIC DIALOGUE, 72-83.

Markelov, Konstantin(2022)” The international north-south transport corridor: history, modernity, prospects”, Dela Press Conference Series: Humanities and Social Sciences Vol. 1 _ 34.

Markelov, Konstantin(2022)” The international north-south transport corridor: history, modernity, prospects”, Dela Press Conference Series: Humanities and Social Sciences Vol. 1 _ 34.

Ramezani, Ahmad(2021)” The Importance and Challenges of the Persian Gulf for China's Belt and Road Initiative (BRI), Journal of Iran and Central Eurasia Studies: 75-108.

Ramezani, Ahmad(2021)” The Importance and Challenges of the Persian Gulf for China's Belt and Road Initiative (BRI), Journal of Iran and Central Eurasia Studies: 75-108.

Tanchum, Mikae(2023)” India's Arab-Mediterranean Corridor: A Paradigm Shift in Strategic Connectivity to Europe” Institute of South Asian Studies,4 _ 45.

Vali, Kaleji(2023)” Iran and the Role of Transit Corridors in the South Caucasus in the context of the war against Ukraine” . Caucasus Analytical Digest, 132, 14-20.

Zakharov, Aleksei(2023)” The International North-South Transport Corridor: The Prospects and Challenges for connectivity between Russia and India”, MGIMO Review of International Relations 16(2). pp. 216–234.

Zohourian, Mohammad Ali(2020)” A New Maritime Security Architecture for the 21st Century Maritime Silk Road: The South China Sea and the Persian Gulf” ,Revista de Estudos Constitucionais, Hermenêutica e Teoria do Direito (REHTD) 12(2):239-262.

Zohourian, Mohammad Ali(2022)” A New Maritime Security Architecture for the 21st Century Maritime Silk Road: The South China Sea and the Persian Gulf” ,Revista de Estudos Constitucionais, Hermenêutica e Teoria do Direito (REHTD) 12(2):239-262.